ทรัพยากรน้ำคือหัวใจสำคัญของการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตของประชาชน แต่ความท้าทายใหญ่ที่ต้องเผชิญคือปัญหา "น้ำสูญเสีย" หรือน้ำประปาที่ผลิตได้มาตรฐานแต่กลับสูญหายไประหว่างทาง ซึ่งส่งผ่านท่อประปา ความยาวรวมกว่า 42,286 กิโลเมตร ถือเป็นการสูญเสียทรัพยากรธรรมชาติ พลังงาน และงบประมาณมหาศาลไปอย่างเปล่าประโยชน์ การประปานครหลวง (กปน.) ในฐานะหน่วยงานหลักในการผลิตและให้บริการน้ำประปาให้แก่ประชาชนในกรุงเทพฯ นนทบุรี และสมุทรปราการ จึงได้ขับเคลื่อนนโยบายการลดน้ำสูญเสียมาอย่างต่อเนื่องให้อยู่ในระดับที่คุ้มค่าและเหมาะสมกับสภาพพื้นที่ และล่าสุดได้ตั้งเป้าหมายลดอัตราน้ำสูญเสียให้เหลือไม่เกินร้อยละ 23 สอดรับกับเป้าหมายตามแผนแม่บทการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ 20 ปี

 

หัวใจสำคัญในการขับเคลื่อนภารกิจนี้คือการประยุกต์ใช้นวัตกรรมจัดการน้ำเชิงรุก หรือ Active Leakage Control (ALC) กปน. ได้ยกระดับการค้นหาจุดแตกรั่วที่มองไม่เห็นใต้ดินด้วยเทคโนโลยีขั้นสูงที่ให้ความแม่นยำ โดยผสานการทำงานของอุปกรณ์ที่ใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วยในการทำงาน อาทิ เครื่องฟังเสียงท่อรั่วใต้พื้นผิวจราจรแบบอิเล็กทรอนิกส์ อุปกรณ์ขยายเสียงรั่วเพื่อจำกัดวง และคอมพิวเตอร์ประมวลผลคลื่นเสียง ร่วมกับการวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่หรือ Big Data ความแม่นยำนี้ไม่เพียงช่วยให้เจ้าหน้าที่สามารถซ่อมแซมจุดรั่วได้อย่างรวดเร็วและตรงจุด แต่ยังช่วยลดการขุดเจาะเปิดหน้าดินบนพื้นผิวจราจร ซึ่งเป็นการลดผลกระทบต่อการสัญจรและวิถีชีวิตของประชาชนให้น้อยที่สุด

 

ควบคู่ไปกับการค้นหาจุดรั่ว กปน. ยังเดินหน้ายกระดับโครงสร้างพื้นฐานด้วยระบบการบริหารจัดการทรัพย์สิน (Asset Management) ที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล โดยมีแผนเชิงรุกในการปรับปรุงและเปลี่ยนท่อประปาใหม่ถึง 800 กิโลเมตรต่อปี ไปจนถึงปี 2573 การดำเนินงานนี้ใช้เกณฑ์การประเมินความเสี่ยงที่รัดกุม หากพื้นที่ใดมีคะแนนการประเมินอายุท่อและอัตราน้ำสูญเสียสูง จะถูกจัดลำดับให้ดำเนินการอย่างเร่งด่วน พร้อมกันนี้ กปน. ยังได้ยกเลิกการใช้ท่อเหล็กเคลือบสังกะสีที่เสื่อมสภาพง่าย และทดแทนด้วยวัสดุวิศวกรรมมาตรฐานสากล เช่น ท่อ PVC ท่อเหล็กเหนียว และท่อ HDPE ที่มีความยืดหยุ่น ทนทานต่อแรงดันสูง เพื่อรองรับการเติบโตของมหานครในระยะยาว

 

ท้ายที่สุดแล้ว ความมุ่งมั่นในการลดน้ำสูญเสียของ กปน. จะสะท้อนกลับมาเป็นคุณภาพชีวิตที่ดีและมั่นคงของประชาชนทุกคน เริ่มต้นจากการส่งมอบน้ำประปาด้วยแรงดันที่สม่ำเสมอ และการนำน้ำที่เคยสูญเสียไปกลับคืนสู่ระบบ เพื่อกระจายน้ำสะอาดปลอดภัยให้เข้าถึงทุกพื้นที่อย่างทั่วถึง กปน. จึงพร้อมเดินหน้าพัฒนานวัตกรรมและยกระดับมาตรฐานการให้บริการอย่างไม่หยุดยั้ง เพื่อดูแลรักษาทรัพยากรน้ำให้ยั่งยืนตลอดไป